Audits en visitaties: wat zijn de verschillen?

Als het gaat over onderwijskwaliteit worden de termen 'audit' en 'visitatie' vaak door elkaar gebruikt. Maar betekenen ze werkelijk hetzelfde? Of zijn er cruciale verschillen die elke onderwijsprofessional zou moeten kennen?

Audit: de normatieve blik

Een audit is een systematische en onafhankelijke beoordeling van de onderwijskwaliteit, gericht op het toetsen aan vooraf vastgestelde normen en standaarden, zoals die van de onderwijsinspectie. Het primaire doel is om te controleren in hoeverre een school voldoet aan deze externe kwaliteitscriteria en om eventuele risico’s in kaart te brengen. Audits worden vaak uitgevoerd door externe deskundigen en resulteren in een objectief oordeel over de huidige stand van zaken binnen de school.​

Visitatie: de ontwikkelingsgerichte spiegel

In tegenstelling tot audits richten visitaties zich op de ontwikkelvragen en ambities van de school zelf. Het is een vorm van collegiale consultatie waarbij peers, zoals schoolleiders of docenten van andere scholen, gezamenlijk reflecteren op specifieke thema’s of vraagstukken binnen de school. Het doel is om vanuit een gedeelde professionele dialoog inzichten te verkrijgen die bijdragen aan de verdere ontwikkeling en verbetering van het onderwijs.​

De kwaliteitskwadranten van B&T

Om het onderscheid tussen audits en visitaties beter te begrijpen, is het nuttig om ze te plaatsen binnen de kwaliteitskwadranten van B&T. Dit model onderscheidt twee assen:

Beheersen (‘control’) versus Ontwikkelen: De horizontale as vertegenwoordigt het spanningsveld tussen enerzijds het monitoren, verbeteren en verantwoorden van de basiskwaliteit (beheersen) en anderzijds het stimuleren van ontwikkelen, leren en innoveren (ontwikkelen).

Collectief versus Individu: De verticale as onderscheidt het niveau van de organisatie als geheel (collectief) van dat van de individuele medewerker (individu).

Binnen dit kader vallen audits aan de linkerkant. Ze richten zich op het controleren en waarborgen van de basiskwaliteit op organisatieniveau, conform externe standaarden en regelgeving. Visitaties bevinden zich aan de rechterkant. Zij zijn gericht op het gezamenlijk reflecteren en leren binnen de organisatie, met als doel onderwijsverbetering en innovatie.​

Waarom het onderscheid ertoe doet

Het kiezen tussen een audit of een visitatie hangt af van de specifieke behoeften en doelen van de school. Als het gaat om verantwoording en het waarborgen van kwaliteitsnormen, biedt een audit de benodigde helderheid en zekerheid. Voor scholen die zich willen richten op groei, innovatie en het aanpakken van specifieke ontwikkelvragen, biedt een visitatie een platform voor diepgaande reflectie en professionele uitwisseling.​

Effectieve strategie

Hoewel beide methoden waardevolle instrumenten zijn binnen kwaliteitszorg, is het essentieel om het onderscheid tussen audits en visitaties te begrijpen. Kies dus bewust voor de aanpak die het beste aansluit bij de huidige behoeften van de school. Het gebruik van de kwaliteitskwadranten van B&T kan helpen bij het ontwikkelen van een gebalanceerde en effectieve kwaliteitsstrategie.​

Wil je meer informatie over hoe B&T jouw school of bestuur kan ondersteunen bij het uitvoeren van audits of visitaties? Neem contact met ons op!