‘Leiderschap moet je gegund worden’

Annemieke Pepping reageerde in 2019 op de vacature voor een nieuwe bestuurder bij SKOPOS, een bestuur van acht basisscholen in Schijndel. Haar cv en ervaring pasten niet bij het profiel, maar toch werd ze aangenomen. ‘Samen bouwen, dat leek me geweldig.’

“Via via hoorde ik van de vacature bij SKOPOS in Schijndel. Dat leek me meteen heel tof. Ik heb altijd al aan de basis willen staan van het leren van kinderen, aan hoe zij leren mens te zijn.” Annemieke Pepping had geen ervaring als leidinggevende in het basisonderwijs. Wel werkte ze veel met jongeren in de jeugdzorg en het onderwijs, als trainer groepsdynamiek en als leidinggevende in Utrecht en in Amsterdam. Haar opleiding aan het CIOS, master in organisatie en bestuurswetenschappen en ervaring in het mbo zorgden voor een breed profiel.

Verwonderen en nieuwsgierig zijn

“We waren net verhuisd naar een klein dorpje bij Den Bosch, nadat ik mijn hele leven in de stad had gewoond. Dat vond ik meteen heerlijk, maar het betekende ook dat ik vrijwel elke dag in de file naar mijn werk stond. In de vacature van SKOPOS trok me vooral het concept ‘Let’s play’: kinderen mogen verwonderen en nieuwsgierig zijn en leerkrachten worden uitgedaagd om ‘het verwonderproces’ aan te zetten. Ik zag ook dat de scholen veel samenwerkten met ondernemers. Daar ging ik echt op aan. Want dan zou er vast ook veel ondernemerschap in SKOPOS zitten. Samen bouwen, dat leek me geweldig.”

Annemieke nam contact op met Willy Egberink en Judith Meulenbrug van B&T, die de procedure van SKOPOS begeleidden. “‘Kom maar een keer kletsen’, reageerden zij. Dat gesprek kan ik me nog goed herinneren. Het was eerlijk en recht voor zijn raap. Ik werd uitgenodigd om mee te doen aan de procedure en zelf te voelen hoe ik dat zou ervaren.”

Topsport

In twee rondes en een assessment snuffelden beide kanten. Die tijd was nodig om elkaar te leren kennen, zegt Annemieke. “Ik had altijd in de grote stad gewerkt en de scholen van SKOPOS staan in een dorp. En ik had nog nooit als leidinggevende in het basisonderwijs gewerkt, laat staan als bestuurder. We moesten samen verkennen of het zou lukken om een brug te slaan.”

“Het eerste gesprek was echt topsport en vroeg heel veel focus van me. Het was een grote tafel met veel mensen, best spannend. Achteraf bleek dat ik daar met zoveel vuur, ambitie en energie in was gegaan, dat het leek of niet ik, maar mijn gesprekspartners op sollicitatie waren. Gelukkig werd de procedure heel goed begeleid. Willy wist waar de twijfelpunten van SKOPOS lagen en bracht die ter sprake. Maar ik voelde me als kandidaat óók gezien en op mijn gemak gesteld. En uitgenodigd tot het goede gesprek.”

Gelijkwaardig

Het tweede gesprek was heel anders, vertelt Annemieke. “Ik was rustiger en kon goed uitleggen waarom ik zo enthousiast was. Het was een gelijkwaardig gesprek, waarin ik kon laten zien welk mens er achter die bak energie zat.”

“Leiderschap moet je gegund worden, zeg ik vaak. Dat gold zeker ook voor deze sollicitatie. Mijn profiel was beslist atypisch. Complimenten dus aan de raad van toezicht die het lef had om mij voor een tweede gesprek uit te nodigen. Ik denk dat het een mooi samenspel was tussen de raad van toezicht, en zeker ook de voorzitter, en B&T. Durf je met elkaar het avontuur echt aan? Vertrouw je elkaar? Willy is gedurende de hele procedure heel straight geweest: ik paste niet in het profiel, maar waar SKOPOS naar op zoek was, had ik wel degelijk in huis. Willy stelde SKOPOS de vraag ‘wat is je doel de komende jaren en wat voor kwaliteiten zoek je dan in een bestuurder?’ Tegelijkertijd gaf hij mij het vertrouwen om de procedure te doorlopen. ‘Voel, onderzoek en vertraag als dat nodig is’, vertelde hij me. Dat zorgde ervoor dat ik steeds goed kon landen.”

Oprecht

Het assessment dat volgde, vond Annemieke nog best ingewikkeld: “Je moet in het moment presteren en daar ben ik niet altijd goed in. Maar Willy nam me wederom stap voor stap mee. Van tevoren kreeg ik uitgelegd dat het geen standaard assessment was, maar meer ging over politieke sensitiviteit, schakelen en afstemmen. Het was gewoon een hele leuke dag, tot mijn grote verbazing.”

“Ik heb de begeleiding ervaren als een warm bad. Toen ik was aangesteld, heb ik ook nog met Willy gesproken. Hij wilde echt weten hoe ik het had ervaren. Die belangstelling was oprecht.”

Urgentie en essentie

De afgelopen zes jaar heeft Annemieke met succes de organisatie van SKOPOS naar een volgende fase gebracht. “Het begon al met een mooie overdracht van de vorige bestuurder, Pieter Gilden. Hij bleef nog even aan toen ik was begonnen. Dat zorgde ervoor dat ik de organisatie en de dynamiek van het basisonderwijs kon leren kennen. De coronacrisis zette vervolgens alles op scherp; we moesten allemaal de schouders eronder zetten en creatieve oplossingen bedenken. Uitgaan van wat wél kan. Ook in de jaren erna was het: samen proberen, kijken wat werkt, om elke dag het leven en leren in de klas en in de scholen een beetje mooier te maken. Dat is wat mij raakt.”

“Ik heb de afgelopen jaren kunnen werken vanuit mijn eigen waarden en vanuit wie ik ben. We concentreerden ons steeds op urgentie én essentie: de urgentie lag bij het op orde brengen van de basis, onderwijskwaliteit. De essentie ging over wie wij wilden zijn als organisatie, de strategie. We hebben gewerkt aan een organisatie waar iedereen trots op is.”

Na zes jaar maakt Annemieke nu plaats voor een andere bestuurder. “Het is tijd voor iemand die verder gaat bouwen op een mooie basis. Goed leiderschap betekent ook dat je weg kunt gaan. Maar het afscheid heeft me geraakt. Scholen in een dorp zijn echt onderdeel van de gemeenschap. Wat je doet, heeft direct impact op het geheel. Ik heb gezien wat werkt en wat klopt, en dat je samen meer bereikt dan alleen.”

Leiderschap

“Annemieke is daadkrachtig, leergierig en heeft heel veel energie, blikt Willy Egberink van B&T terug op de procedure. “Ze is zeer betrokken bij kinderen en jongeren, dat merkten we al tijdens ons kennismakingsgesprek. We hebben haar cv en motivatie destijds voorgelegd aan de benoemingsadviescommissie (BAC) van SKOPOS omdat we ervan overtuigd waren dat ze veel kon betekenen voor de organisatie. We hebben de BAC uitgenodigd om nieuwsgierig te zijn en het gesprek aan te gaan.”

Annemiekes succes bij SKOPOS als bestuurder bevestigt volgens Willy dat het loont om als organisatie bij een vacature verder te kijken dan de eisen in het profiel. “Annemieke is een voorbeeld voor anderen in de organisatie. Ze is zichtbaar – of ‘present’, zoals ze het zelf noemt – en kan verschillende leiderschapsstijlen hanteren. Maar ze is ook zelfkritisch. Ze ziet leiderschap als een ambacht, dat je leert door te doen en door te leren van mensen om je heen. Tegelijkertijd staat in haar visie altijd het kind centraal en zijn de professionals, die werken binnen heldere kaders, de kern van het succes van een organisatie. Het gaat bij haar écht over leren, van iedereen.”

Ben jij op zoek naar een schoolleider of bestuurder voor jouw organisatie? Neem contact op met B&T Werving & Selectie.