Een koersplan opstellen
Een koersplan geeft richting. Het helpt besturen om keuzes te maken voor de toekomst en scherp te krijgen wat zij voor leerlingen, medewerkers en de samenleving willen betekenen. Het brengt visie, ambities en maatschappelijke ontwikkelingen samen in een heldere strategische koers.
Een koersplan laat zien waar je als organisatie voor staat, welke ontwikkeling je wilt doormaken en welke keuzes daarvoor nodig zijn. Het biedt houvast voor bestuurders, schoolleiders, medewerkers en andere betrokkenen. Tegelijkertijd vormt het de basis voor schoolontwikkeling, kwaliteitszorg en beleidskeuzes in de jaren die volgen.
Samen werken aan de toekomst
Een sterk koersplan ontstaat niet achter een bureau. Het krijgt betekenis doordat bestuurders, medewerkers, leerlingen, ouders, medezeggenschap en samenwerkingspartners meedenken over de toekomst van de organisatie.
Door verschillende perspectieven te verbinden, ontstaat een koers die niet alleen richting geeft, maar ook wordt herkend en gedragen. Juist in het gesprek over ambities, kansen en dilemma’s ontstaat de gezamenlijke focus die nodig is om beweging te realiseren.
Van inzicht naar koers
B&T begeleidt onderwijsorganisaties bij het ontwikkelen van een koersplan dat past bij hun identiteit, context en ambities. Afhankelijk van de vraag kan een traject bestaan uit de volgende onderdelen:
- Herijken van missie, visie en kernwaarden
Samen onderzoeken we of de huidige missie, visie en kernwaarden nog aansluiten bij de uitdagingen en ambities voor de komende jaren. Soms vraagt dit om een herijking, soms om het opnieuw betekenis geven aan bestaande uitgangspunten. - Contextanalyse
We brengen relevante ontwikkelingen in en rondom de organisatie in beeld. Denk aan maatschappelijke opgaven, ontwikkelingen in de regio, arbeidsmarkt, leerlingpopulatie, wet- en regelgeving en interne vraagstukken. Ook de evaluatie van het huidig koersplan komt aan bod. - Formuleren van strategische thema’s en ambities
Met bestuurders, medewerkers, leerlingen en andere betrokkenen verkennen we beelden van de toekomst. Wat willen we behouden? Wat vraagt om verandering? Waar willen we over vier jaar staan? Op basis van de opbrengsten formuleren we strategische thema’s en ambities die richting geven aan de ontwikkeling van de organisatie. - Uitwerken en visualiseren
Indien gewenst ondersteunen we ook bij het schrijven en de ontwikkeling van een visuele weergave die de koers voor de hele organisatie zichtbaar maakt.
Strategierealisatie
Een koersplan is geen eindpunt, maar een vertrekpunt. De uitdaging zit in het realiseren van de ambities. Daarom ondersteunen we besturen ook bij de vertaalslag naar meerjarenplannen, jaarplannen, ontwikkelagenda’s en kwaliteitszorg. Zo zorgen we ervoor dat de koers niet op papier blijft staan, maar zichtbaar wordt in de dagelijkse praktijk.
Samen de koers bepalen
Een koersplan is een van de weinige momenten waarop je als bestuur echt de tijd neemt voor de lange lijn. Onze adviseurs begeleiden dat proces, van eerste verkenning tot vastgestelde koers. Plan een kennismaking en verken wat jullie situatie vraagt.
Veelgestelde vragen over strategisch beleid
Bij het opstellen van een koersplan denken bestuurders, medewerkers, leerlingen, ouders, medezeggenschap en samenwerkingspartners mee over de toekomst van de organisatie. Een sterk koersplan ontstaat namelijk niet achter een bureau. Het krijgt betekenis doordat al deze groepen hun perspectief inbrengen en zo verbonden worden. Daardoor ontstaat een koers die wordt herkend en gedragen. Het koersplan biedt vervolgens houvast voor bestuurders, schoolleiders, medewerkers en andere betrokkenen.
Een koersplantraject van B&T kan uit vijf onderdelen bestaan:
- Missie, visie en kernwaarden ontwikkelen of herijken: samen onderzoeken waar jullie organisatie voor staat en welke waarden richting geven aan het handelen.
- Een contextanalyse uitvoeren: interne en externe ontwikkelingen in beeld brengen die invloed hebben op de koers van de organisatie.
- Strategische thema’s en ambities formuleren: bepalen welke ontwikkelingen prioriteit krijgen en wat jullie de komende jaren willen bereiken.
- Het koersplan uitwerken: de gekozen richting, thema’s en ambities vertalen naar een samenhangend en helder document.
- De koers visualiseren: de belangrijkste onderdelen van het koersplan op een toegankelijke manier zichtbaar maken voor de organisatie.
Een contextanalyse brengt relevante ontwikkelingen in en rondom de organisatie in beeld. Het gaat daarbij onder andere om maatschappelijke opgaven, ontwikkelingen in de regio, arbeidsmarkt, leerlingpopulatie, wet- en regelgeving en interne vraagstukken. Ook de evaluatie van het huidige koersplan komt aan bod. Zo worden maatschappelijke ontwikkelingen samengebracht met de visie en ambities van de organisatie in een heldere strategische koers. Dit is een van de onderdelen van een koersplantraject.
Strategische thema’s en ambities formuleer je door samen te onderzoeken waar de organisatie naartoe wil. B&T begeleidt gesprekken met bestuurders, medewerkers, leerlingen en andere betrokkenen. Daarbij verkennen we verschillende beelden van de toekomst. Drie vragen staan centraal: wat willen we behouden, wat vraagt om verandering en waar willen we over vier jaar staan?
Ja. B&T ondersteunt jullie indien gewenst bij het schrijven van het koersplan en het ontwikkelen van een visuele weergave. We helpen om de gekozen richting, strategische thema’s en ambities helder en samenhangend te verwoorden. Zo ontstaat een koersplan dat laat zien waar jullie organisatie voor staat en welke ontwikkeling jullie willen doormaken.
Een koersplan is geen eindpunt, maar het vertrekpunt voor verdere ontwikkeling. De uitdaging begint wanneer je de ambities vertaalt naar de dagelijkse praktijk. Dat vraagt om duidelijke keuzes, een passende organisatiestructuur en afspraken over verantwoordelijkheden, uitvoering en voortgang. B&T ondersteunt schoolbesturen bij deze vertaalslag. Daarbij gebruiken we onder andere de strategiekatalysator: een model dat helpt om strategie, organisatieontwikkeling, teamontwikkeling en sturing met elkaar te verbinden.
- Verhaal en strategie
- Verankeren en inrichten
- Versterken en verrijken
- Voortgang en (voort)sturing
Draagvlak en eigenaarschap ontstaan wanneer betrokkenen zich herkennen in de keuzes in het ondersteuningsplan. Daarom brengt B&T verschillende perspectieven samen en betrekt het scholen, bestuurders, gemeenten, ouders en andere partners bij het gesprek over de toekomst van inclusiever onderwijs in de regio. Door inzichten te delen, verschillen bespreekbaar te maken en gezamenlijk te bouwen aan ambities groeit het draagvlak voor de uitvoering. Een ondersteuningsplan heeft alleen waarde wanneer betrokkenen zich herkennen in die keuzes.
Vragen?
