De ontwikkeling van strategisch HRM in onderwijsorganisaties

In een reeks artikelen staan adviseurs Marry Vendrig en Esther Uitman stil bij de ontwikkeling van strategisch HRM in onderwijsorganisaties. Inmiddels is het derde artikel ‘Strategisch HRM en Onderwijskwaliteit’ verschenen. Eerder al publiceerden we ‘Strategisch HRM positioneren in de organisatie’ en ‘Formuleren van strategisch HR-beleid’.

Elke organisatie bevindt zich in een andere fase als het gaat om strategisch HRM. Bij de ene organisatie moet de basis op orde worden gebracht, terwijl binnen de andere ondersteuning wordt gevraagd bij het versterken van onderwijskundig leiderschap of de ontwikkeling naar een kwaliteitscultuur. Er zijn veel variabelen die het pad en de stappen naar strategisch HRM voor iedere organisatie weer anders maken.

Voor deze artikelenreeks maken de auteurs gebruik van een strategisch HRM-bouwwerk met diverse thema’s. Zij geven voorbeelden van actuele uitdagingen van bestuurders op het gebied van strategisch HRM en grijpen
daarbij steeds terug naar hun visie, de uitgangspunten en het AMOR-model. In het eerste artikel, gepubliceerd als paper, besteden de auteurs aandacht aan het eerste fundament van het strategisch HRM-bouwwerk: de positionering en rol van HR-professionals in de onderwijsorganisatie. In het tweede staat het tweede fundament van het strategisch HRM-bouwwerk centraal: het strategisch HR-beleid. In het derde artikel staan de auteurs stil bij de samenhang tussen strategisch HRM en onderwijskwaliteit.

Artikel 1: Strategisch HRM positioneren in de organisatie

Onderwijsinstellingen beseffen inmiddels steeds vaker dat strategisch HRM een integraal onderdeel is van hun dagelijkse praktijk, en dat het essentieel is om de kwaliteit van onderwijs te waarborgen. Daarom zijn goed gepositioneerde HR-professionals met een duidelijke rolneming onmisbaar voor de uitvoering van strategisch HR-beleid. De positionering van HR-professionals in het onderwijs heeft drie centrale uitgangspunten:

• De lijnverantwoordelijkheden tussen bestuur en schoolleiding moeten duidelijk onderscheiden en expliciet zijn, zodat HR-professionals weten tot wie zij zich moeten verhouden.
• Een doelgerichte, ondersteunende HR-afdeling is gebaat bij duidelijk afgestemde verwachtingen (contact en contract) tussen lijnmanagement en HR-professionals.
• De omvang en samenstelling van het lijnmanagement en de HR-afdeling zijn (enigszins) communicerende vaten. Dit betekent dat je kritisch moet kijken naar onderscheidende taken en verantwoordelijkheden binnen lijnmanagement en HR-professionals.

Artikel 2: Formuleren van strategisch HR-beleid

In een dynamische sector waarin maatschappelijke verwachtingen over onderwijskwaliteit, veranderende wet- en regelgeving en onderwijskundige vernieuwingen elkaar in hoog tempo opvolgen, is het essentieel om als onderwijsorganisatie koers te zetten én te houden. Het strategisch beleidsplan (of schoolplan) biedt richting aan de onderwijskundige ontwikkeling en formuleert concrete doelstellingen. De vertaling naar strategisch HR-beleid zorgt ervoor dat deze doelen niet slechts ambities blijven, maar daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. Een goed doordacht strategisch HR-beleid ondersteunt de organisatie vervolgens bij het nemen van regie op de veranderingen die nodig zijn om de gewenste koers vast te houden.

De centrale vraag bij het formuleren van strategisch HR-beleid luidt: wat hebben onze medewerkers nodig om de organisatiedoelen te realiseren? Dit vraagt om meer dan een personeelsbeleid met operationele kaders zoals personeelsadministratie, cao-afspraken en wettelijke verplichtingen. Er is HR-beleid nodig dat diep verankerd is in de organisatiecultuur en bijdraagt aan duurzame ontwikkeling van zowel medewerkers als organisatie.

Artikel 3: Strategisch HRM en Onderwijskwaliteit

Goed onderwijs begint bij mensen. In het derde artikel uit de strategisch HRM-reeks laten we zien dat strategisch HRM en onderwijskwaliteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Wanneer HR-beleid, leiderschap en kwaliteitszorg samen optrekken, ontstaat een lerende organisatie waarin professionals eigenaarschap nemen en kwaliteit kan stromen. Met behulp van het Inspectiekader van de Onderwijsinspectie, het B&T AMOR-model en kwaliteitskwadranten maken we concreet hoe onderwijskwaliteit groeit in het samenspel tussen bekwaamheden, motivatie, mogelijkheden en relaties.

Strategisch HRM speelt daarin een sleutelrol door niet te sturen op controle, maar op ontwikkeling, dialoog en professionele ruimte. Zo wordt HRM de motor achter duurzame onderwijskwaliteit, zichtbaar tot in de klas.

Het praktische ‘Strategisch HRM & Onderwijskwaliteit 5-stappen analysemodel’ helpt bestuurders, schoolleiders, HR-professionals en kwaliteitsadviseurs om deze samenhang in de eigen organisatie te analyseren en te versterken. Het artikel en het 5-stappen analysemodel kun je hieronder downloaden.

Meer weten?

Heb je vragen over de ontwikkeling van strategisch HRM in jouw organisatie? Neem contact met ons op!