Intervisie voor ervaren toezichthouders

Ontwikkelgericht versterken van effectief intern toezicht

Ben jij een ervaren toezichthouder in het onderwijs en wil je jouw impact binnen de raad van toezicht en richting je bestuur(der) vergroten? Wil je vanuit een waarderend perspectief de effectiviteit van je handelen onder de loep nemen, je kwaliteiten onderzoeken en meer bewust leren inzetten? En tegelijk bouwen aan een netwerk van collega-toezichthouders? Meld je dan aan voor de Intervisie(groep) voor ervaren toezichthouders van de B&T academie.

De functie van toezichthouder heeft zich de laatste jaren stevig ontwikkeld, evenals de maatschappelijke verwachtingen van het intern toezicht. De toezichthouder is onafhankelijker gepositioneerd en het instrumentarium is meer geprotocolleerd. Ook is het toezicht op onderwijskwaliteit verzwaard in taak en verantwoordelijkheid en de dynamiek binnen de raad is een steeds vaker belicht en besproken thema. Dit vraagt veel van keuzes die je als individuele toezichthouder maakt om in beperkte tijd maximale impact te hebben. Jouw rol doet ertoe en om deze ten volle te benutten, is het van belang om jouw kwaliteiten zo effectief mogelijk in te zetten. Dat is de insteek en toegevoegde waarde van deelname aan onze intervisie(groep) voor ervaren toezichthouders.

Voor wie?

Je bent bekend met de basisprincipes en ‘spelregels’ van het toezichthouden. Tegelijkertijd ben je nieuwsgierig hoe je binnen deze kaders zo effectief mogelijk kunt opereren. Je staat ervoor open om je eigen handelen en dat van je collega’s te onderzoeken, met als doel jouw impact te vergroten. De aanduiding ‘ervaren’ duidt het verwachte (basis)niveau van de intervisie(groep) aan. Je bepaalt zelf of je ervaren bent. Indicatief kun je uitgaan van (bijna) één termijn als toezichthouder (circa 4 jaar). Dit hoeft niet noodzakelijkerwijs in het onderwijs te zijn, hoewel bekendheid met toezicht op maatschappelijke organisaties een pré is. We gaan er bij aanmelding vanuit dat je gedurende deelname aan de intervisiegroep lid bent van ten minste één raad van toezicht.

We streven naar een maximale groepsgrootte van zes deelnemers. Onze ervaring is dat deze grootte de beste balans biedt tussen rijkheid, diversiteit en het ‘op elkaar kunnen instappen’ als totale groep.

Wat kun je verwachten?

Intake

Vooraf voert de intervisiebegeleider een (digitaal) intakegesprek met iedere (potentiële) deelnemer. Dit gesprek van circa een halfuur is primair bedoeld om de onderlinge verwachtingen af te stemmen. Ook staan we stil bij enkele basisvoorwaarden voor kwalitatief goede intervisie en sluiten we enkele praktische zaken met elkaar kort. De gesprekken geven de intervisiebegeleider zicht op de variëteit in achtergronden en ervaringen van deelnemers en van de context waarin zij opereren.

Uitgangspunten
  • Je bent bereid om iets over jezelf te leren.
  • Je bent bereid om eigen casuïstiek in te brengen.
  • Je wilt bijdragen aan de ontwikkeling van anderen.
  • Je bent verantwoordelijk voor eigen inbreng en opbrengst.
  • Je respecteert regels van vertrouwelijkheid (informatie blijft bij deelnemers) en veiligheid (deelnemers respecteren elkaars grenzen).

Bij aanmelding gaan wij er vanuit dat je deze uitgangspunten kunt onderschrijven. Tijdens de intake staan we stil bij eventueel aanvullende voorwaarden voor deze intervisiegroep.  

Vier bijeenkomsten

De intervisie(groep) omvat vier bijeenkomsten van effectief twee uur werktijd. Jouw eigen praktijkervaringen staan centraal. De bijeenkomsten vinden verspreid over het schooljaar 2023-2024 plaats. Dit zorgt voor een behapbare belasting naast je reguliere werkzaamheden. Het geeft naar verwachting bovendien gelegenheid om tussentijds met opbrengsten te kunnen experimenteren in de eigen context. De opzet van de bijeenkomsten is zodanig dat steeds vier deelnemers expliciet aan bod komen (twee deelnemers met terugkoppeling van de opbrengst van de vorige bijeenkomst en twee met inbreng van nieuwe eigen casuïstiek).

In de intervisie(groep) staan de praktijkverhalen van deelnemers centraal. Van hieruit bepaalt de intervisiebegeleider welke vorm het beste past bij het onderzoeken van de casus. In de basis maken we hierbij gebruik van de beginselen van het waarderend onderzoek. Wij geloven erin dat inzicht in de eigen tekortkomingen helpt, maar vaak onvoldoende is om tot echte ontwikkeling te komen. Wij stellen daarom de aanwezige kwaliteiten van deelnemers centraal en onderzoeken met elkaar het lonkend perspectief, van jou als toezichthouder, dat uit deze kwaliteiten naar voren komt. Feitelijk sluiten we hierbij – net als we bij leerlingen doen – aan op de zone van naaste ontwikkeling. We bekijken hoe we meer kunnen krijgen van wat werkt. En we onderzoeken hoe je als individuele toezichthouder – door inzet van eigen kracht – nog wezenlijker kunt bijdragen aan de kwaliteit van het intern toezicht.

Wat levert het op?

Na afloop ben je beter toegerust om je complexe en veeleisende taak te vervullen en van nog grotere toegevoegde waarde te zijn voor jouw organisatie(s). De intervisie(groep) is nadrukkelijk gericht op een balans tussen halen en brengen, wat jou naar verwachting het volgende oplevert:

  • groter bewustzijn van de eigen stijl en kwaliteiten en de wijze waarop je deze effectiever kunt inzetten;
  • beter zicht op de dilemma’s en valkuilen die besloten liggen in de rol van toezichthouder;
  • ruimer zicht op de mogelijkheden om als toezichthouder invloed uit te oefenen;
  • grotere bijdrage aan het effectiever opereren van je totale raad van toezicht;
  • meer regie op de eigen plek en bijdrage binnen jouw raad van toezicht.

Tot slot hopen wij dat de intervisie(groep) je een blijvende kring van collega’s oplevert om mee te spiegelen en best practices mee te delen.

Waarom B&T

Als adviesbureau in het onderwijs hebben wij ruime kennis van het onderwijsproces en de noodzakelijke voorwaarden in de bestuurlijke organisatie. Onze adviseurs werken samen met talloze organisaties in het funderend onderwijs om de governancedriehoek tussen bestuur, intern toezicht en medezeggenschap in te richten en (beter) werkend te krijgen. We begeleiden zelfevaluaties, verzorgen opleidingen, ondersteunen bij omzetting van de governancestructuur en begeleiden samenwerkings- en fusietrajecten. De kennis en ervaring die we hierbij opdoen, delen wij op verschillende manieren met de sector, bijvoorbeeld via publicaties en op onze website. Deelnemers aan het netwerk ontvangen een gratis exemplaar van ons boek De zachte kant van governance. Tien principes van goed onderwijsbestuur.

Onze adviseurs zijn bovendien bedreven procesbegeleiders en zij beschikken over diverse soft skills, bijvoorbeeld op het vlak van super- en intervisie. Zij kunnen daarbij putten uit een rijk arsenaal van methoden. Onze adviseurs weten als geen ander jouw ontwikkelpotentieel centraal te stellen en je concrete handvatten te bieden voor versterking van je handelen als toezichthouder.

Praktisch

De intervisie bestaat uit vier bijeenkomsten van drie uur. We starten steeds om 18.00 uur met een eenvoudige maaltijd. Het inhoudelijke programma duurt van circa 19.00 tot 21.00 uur. De kosten bedragen € 750,- (vrijgesteld van btw), inclusief faciliteiten en verzorging.

Geïnteresseerd?

Heb je vragen over de intervisie? Neem dan gerust contact op met begeleider Rob Hanse of met Joost Janssen. Bekijk onze opleidingskalender voor het actuele aanbod. Mocht je daarin de leergang niet kunnen terugvinden maar wel geïnteresseerd zijn in deelname, stuur dan een mail naar academie@vbent.org. Wij nemen dan contact met je op zodra er nieuwe opleidingsdata zijn gepland.

Joost Janssen
senior adviseur en directeur B&T organisatieadvies